Dlaczego pszczoły są pożyteczne - wyjaśniamy - Koneser Miodu

Pszczoły zamieszkiwały Ziemię na długo przed pojawieniem się człowieka. Najstarsza znana pszczoła ma aż 80 mln lat i zachowała się w bursztynie znalezionym w New Jersey w USA. Obecnie na świecie znanych jest ponad 20 tys. gatunków pszczół, z czego w Europie jest ich ok. 2 tys., a w Polsce ok. 470. Pszczoły, wraz z innymi zapylaczami (np. motylami, trzmielami) w dużym stopniu odpowiadają za utrzymanie życia na naszej planecie. Wystarczy wspomnieć, że aż ok. 35% światowych upraw spożywczych zależy właśnie od zapylaczy(1). Rośliny zapylają zarówno pszczoły miodne, jak i pszczoły dzikie. Oprócz zapylania roślin pszczoły dostarczają nam także jednego z najzdrowszych produktów naturalnych – miodu. Miód generalnie ma wiele właściwości prozdrowotnych, a dodatkowo niemal każdy jego rodzaj ma także swoje specyficzne cechy, które wspierają organizm człowieka w konkretnych przypadkach. Np. miód kasztanowy wykazuje wysoką aktywność przeciwdrobnoustrojową przeciwko bakterii E. coli(2), miód eukaliptusowy (jak australijski Jarrah czy włoski La Querce) ma właściwości pomagające walczyć ze skutkami tzw. stresu oksydacyjnego, a miód manuka ma potencjalne właściwości antynowotworowe(3). Tysiące lat wspólnego życia na jednej planecie nauczyły ludzi, że pszczoły przynoszą nam ogromne korzyści. Sprawdźmy zatem, jaką rolę w środowisku naturalnym odgrywają pszczoły, jakich jeszcze – oprócz miodu, produktów dostarczają i dlaczego należy je szczególnie chronić?

Wpływ pszczoły na środowisko

Coraz więcej ludzi rozumie, jak duże znaczenie mają pszczoły, przede wszystkim na obszarach rolnych – zapewne dlatego, że od udanych plonów zależą konkretne przychody. Globalna wartość ekonomiczna zapylania przez pszczoły została ustalona na 265 milionów euro rocznie(4). Niestety wciąż jeszcze zbyt mało osób zdaje sobie sprawę, że praca pszczół i innych zapylaczy to coś więcej niż tylko zapewnienie plonów. Na przykład obecność pszczół w lesie zwiększa ilość owoców, które są pożywieniem dla dzikich zwierząt. Proces zapylania to także możliwość utrzymania bioróżnorodności, co ma szczególne znaczenie obecnie, gdy ginie coraz więcej roślin i zwierząt. Zapylanie daje też możliwość utrzymania się gatunków roślin owadopylnych, ponieważ tzw. wierność kwiatowa pszczół sprawia, że zbierają one pokarm z tego samego gatunku roślin tak długo, aż te zakwitną. Poza tym całoroczna obecność pszczół w danej okolicy sprawia, że mogą one zapylić rośliny kwitnące wczesną wiosną, gdy nie ma jeszcze zbyt wielu innych zapylaczy(5).

Jakie pszczele produkty wykorzystuje człowiek?

Większości z nas pszczoły kojarzą się z produkcją miodów. I słusznie, ponieważ to najbardziej znany i najpopularniejszy produkt pszczeli. Miody to szczególnie bogate źródło bioaktywnych składników, np. miód wrzosowy oraz lawendowy zawierają m.in. witaminy z grupy B, w miodzie z akacji znajdziemy np. witaminy A, C i E oraz flawonoidy, a miód gryczany jest źródłem magnezu, białka i łatwo przyswajalnego żelaza. Bogate w składniki pochodzące z różnych roślin właściwych dla danego regionu są także miody wielokwiatowe (np. azorski czy irlandzki). Jednak pszczoły to nie tylko dostawcy słodkiego miodu. Zawdzięczamy im także inny produkty stosowane w tzw. apiterapii (czytaj więcej: Czy jest apiterapia?), czyli leczeniu produktami pszczelimi. Należą do nich: 

  • pyłek pszczeli – to produkt, który dzięki zawartości argininy, mającej podobne właściwości do nitrogliceryny, korzystnie wpływa na nasze serce i układ naczyniowy,
  • propolis – ma działanie m.in. wspierające w redukcji chorób przewlekłych, jak cukrzyca czy nadciśnienie oraz chorób, takich jak choroba Alzheimera(6),
  • mleczko pszczele – to produkt o działaniu przeciwbakteryjnym, który znajduje zastosowanie m.in. w przemyśle kosmetycznym,
  • jad pszczeli – ma zastosowanie w zwalczaniu chorobach immunologicznych i neurodegeneracyjnych, w tym np. choroby Parkinsona(7).

Dlaczego należy chronić pszczoły?

Albert Einstein powiedział, że jeśli na świecie zabraknie pszczół, to ludziom zostanie ok. 3-4 lat życia. To prawda, ponieważ istnienie ponad 80% roślin zależy od tych małych owadów(8). Nawet, jednak jeśli udałoby się ludziom przejąć rolę zapylaczy, to wyrwa w ekosystemie byłaby ogromna. Zginęłoby jeszcze więcej gatunków roślin i zwierząt, a nasza dieta stałaby się uboga oraz bardzo kosztowna. Mielibyśmy zatem do czynienia z ogromną katastrofą ekologiczną. Tymczasem eksperci alarmują, że aż 40% zapylaczy – zwłaszcza pszczół i motyli, może być zagrożonych wyginięciem(9)! Utrata naturalnych siedlisk pszczół następuje z powodu zmian w użytkowaniu gruntów, do tego dochodzą choroby, zmiany klimatu i powszechne stosowanie herbicydów. W efekcie liczba owadów zapylających na świecie spada. My możemy wspierać naszych  małych przyjaciół, np. sadząc na balkonach i w ogródkach rośliny miododajne (czytaj więcej: Najpopularniejsze rośliny miododajne).

Pszczoły i inne owady zapylające zapewniają życie na Ziemi. Dzięki nim rośliny rozmnażają się, a zwierzęta i ludzie mają pokarm. Dlatego warto wspierać zarówno pszczelarzy, którzy szczególnie dbają o swoje pszczele rodziny, jak i akcje, których celem poprawa losu pszczół.

Komentarze (0)

Brak komentarzy w tym momencie.

Nowy komentarz

Produkt dodany do ulubionych

W celu poprawienia jakości usług korzystamy z plików cookies. Pozostając na stronie, wyrażasz zgodę na wykorzystanie tej technologii.