Historia miodu - co wiesz o miodzie? - Koneser Miodu

Pszczoły żyły na Ziemi na długo przed pojawieniem się ludzi. Najstarszy zatopiony w bursztynie okaz został niedawno odkryty w Mjanmie (wcześniej Birma) i liczy ok. 100 mln. Człowiek dość szybko zaczął korzystać z pracy pszczół. Najpierw najważniejszy był oczywiście słodki smak, ale już starożytni odkryli prozdrowotną moc miodu. Każdy rodzaj miodu to bowiem nie tylko unikalny smak, barwa i aromat, ale też specyficzne właściwości wspierające nasz organizm. Miodem wyjątkowo bogatym w składniki bioaktywne jest np. miód wielokwiatowy. To produkt, który łączy w sobie właściwości wielu miodów pochodzących z różnych roślin. Jest w nim sporo witamin (m.in. A i z grupy B) oraz substancji mineralnych (np. żelaza, wapnia, potasu czy magnezu). W jednym z badań okazało się też, że miody wielokwiatowe mają na ogół większe działanie hamujące wzrostu szczepów drożdży (1). Unikalne właściwości mają również miody monokwiatowe. Na przykład mało znany miód z kwiatów bawełny, ze względu na dość wysoką zawartość dekstrozy, czyli cukru prostego, który szybko się wchłania, jest szczególnie polecany sportowcom. Z kolei miody wrzosowe (jak hiszpański Apicola Rossend Margalef czy Hilltop) zalicza się do miodów o dużych właściwościach antyoksydacyjnych oraz antybakteryjnych(2). Wyjątkowo mocne działanie antybakteryjne ma także miód manuka. Świadomość prozdrowotnych właściwości miodu mieli już starożytni, ale sam jego smak doceniono znacznie wcześniej. 

Skąd pozyskiwano pierwszy miód?

Nie wiadomo dokładnie, od kiedy ludzie korzystają z dobrodziejstw miodu, jednak na pewno jemy go od wielu tysięcy lat. Oczywiście nie od razu powstawały ule i pasieki. Początkowo człowiek podpatrywał zwierzęta, które wyjadały miód wprost z siedzib dzikich pszczół (czytaj więcej: Pszczoły i ich rodzaje) i zaczął robić podobnie. Malowidła znalezione w jaskini d'Arana w Hiszpanii przedstawiające człowieka wydobywającego miód z dziupli drzewa liczą sobie aż 9 – 10 tysięcy lat. Niestety branie przykładu ze zwierząt wiązało się najczęściej z niszczeniem samego gniazda owadów. Dlatego, nie chcąc utracić źródła smacznego miodu, człowiek pomału zaczął „udomowiać” pszczoły. W ten sposób można było je kontrolować i korzystać z ich pracy w sposób bardziej zorganizowany i to niemal przez cały czas. Tak narodziło się bartnictwo.

Kiedy człowiek zaczął hodować pszczoły?

Pszczoły miodne zostały udomowione tysiące lat temu. W Turcji już 7 tysięcy lat p.n.e. produkowano miód, a wzmianki o nim można też znaleźć w starych chińskich pismach. Ule powstały w starożytnym Egipcie, gdzie czczono pszczoły, a w starożytnej Grecji budowano nawet ule przenośne, by móc przemieszczać pszczoły tam, gdzie w danym momencie kwitły rośliny. Również Rzymianie doceniali miód, który był składnikiem wielu dań i służył do słodzenia wina. Starożytni uczeni odkryli także, że miód ma nie tylko walory kulinarne, ale też lecznicze i kosmetyczne. Wytwarzano więc na jego bazie np. maści na rany.

W Polsce istnieją ślady bartnictwa sprzed 2 tysięcy lat. W swojej relacji z X wieku arabski podróżnik Ibrahim Ibn Jakub opisał nasz kraj jako „mlekiem i miodem płynący”. W 1851 roku Lorenzo Langstroth skonstruował ul, na którym do dziś wzorują się nowoczesne konstrukcje. Od tego czasu datuje się nowoczesną erę w pszczelarstwie. Obecnie pszczoła miodna występuje niemal na całym świecie, oprócz biegunów i rejonów podbiegunowych, gdzie nie ma roślin nektaro- i pyłkodajnych.

Najstarszy znaleziony miód

W 2012 roku w okolicach Tbilisi w Gruzji odkryto miód liczący aż 5500 lat. To najstarszy znaleziony miód. Wcześniej znajdowano naczynia z miodem w Egipcie i Grecji, które również miały po kilka  tysięcy lat. Co ciekawe odkryte miody, pomimo tak długiego czasu, nie były zepsute (czytaj więcej: Czy miód może się zespuć?)! To świadczy o wyjątkowej trwałości tego produktu, którą zawdzięcza on m.in. flawonoidom czy antybakteryjnemu nadtlenkowi wodoru powstającemu w efekcie utleniania glukozy. Duże znaczenie miało też przechowywanie miodu (czytaj więcej: Jak prawidłowo przechowywać miód?) – suche miejsce o stałej temperaturze i bez dostępu światła. Przez wieki produkcja miodu rozwijała się, ulepszano ule i akcesoria pszczelarskie.

Obecnie oferta miodów jest coraz bardziej urozmaicana. Przykładem są miody kremowane, do których dodaje się naturalne składniki, takie jak: jarzębina, rokitnik, ziarna konopi siewnej, wanilia, tymianek i pigwa, truskawki, czarna porzeczka czy oryginalne połączenie cynamonu, pomarańczy i cytryny. Miody kremowane to także sposób na małych niejadków. Dzieci chętnie sięgają po miody z dodatkiem kakao czy kakao i banana, które z powodzeniem mogą zastąpić np. popularne kremy czekoladowe.

Historia pszczół, a zatem i miodu sięga milionów lat wstecz. Kiedy tylko pierwsi ludzie zorientowali się, jak pyszny jest miód, zaczęli naśladować zwierzęta, by go zdobyć. Przez kolejne tysiące lat rozwinęła się hodowla pszczół a my zdobywamy wciąż kolejne naukowe dowody na to, że miód to nie tylko słodki smak, ale przede wszystkim produkt cenny dla naszego zdrowia.

Komentarze (0)

Brak komentarzy w tym momencie.

Nowy komentarz

Produkt dodany do ulubionych

W celu poprawienia jakości usług korzystamy z plików cookies. Pozostając na stronie, wyrażasz zgodę na wykorzystanie tej technologii.