Jak rozmnażają się pszczoły - sprawdź czy wiesz? - Koneser Miodu

Pracowitości pszczół zawdzięczamy wiele. Bez nich nie byłoby życia na Ziemi. 3/4 roślin kwiatowych na świecie i ok. 35% światowych upraw spożywczych zależy od tego, czy zapylą je pszczoły i inne owady zapylające(1). Tylko Europie od zapylania uzależnione jest ponad 4000 odmian warzyw(2). Oprócz zapylania roślin i zapewniania w ten sposób pożywienia nam i zwierzętom, pszczoły miodne dają nam dodatkowo możliwość cieszenia się słodkim smakiem miodu. Robią to, zbierając pożytki z roślin – spadź i nektar. Pszczoły wybierają jeden pożytek na całe życie, jest to tzw. wierność kwiatowa pszczół. To, że mamy na rynku miody wielokwiatowe będące mieszanką miodów nektarowych z różnych roślin pochodzących z różnych regionów (np. Walii czy Meksyku) oraz miody leśne, które stanowią połączenie miodu spadziowego z nektarowym, jest już końcowym wynikiem pracy pszczelarzy. Pszczoły pożytków nie zmieniają. Ich życie jest bowiem niestety dość krótkie i trwa zaledwie do 28 dni. W tym czasie pszczoła ma do wykonania wiele ważnych prac dla dobra całej pszczelej rodziny.

Cykl życia pszczoły

Młode pszczoły, zwane czerwami, przechodzą przez cztery stadia rozwoju. Ich życie zaczyna się w jaju zniesionym przez królową, z którego po 3 dniach powstaje larwa. Larwy karmionemleczkiem. Kolejnym etapem jest podział na larwy robotnic, które są karmione mieszanką miodu z mleczkiem, podobnie jak trutnie. Larwy przyszłych królowych matek, nadal dostają tylko mleczko. Następnym etapem życia pszczoły jest poczwarka – larwa zamykana jest w komórce plastra woskiem, gdzie ma czas dojrzeć. Ostatecznie królowa osiąga dojrzałość po 15 dniach, robotnice po 21 dniach, a trutnie po 24 dniach.(3) Dorosła postać owadów nosi nazwę imago.

W pszczelej rodzinie (czytaj więcej: Co wiesz o pszczelej rodzinie?) najliczniejszą grupę stanowią pszczoły robotnice. To ich pracy zawdzięczamy kwitnienie roślin i miód na stole. Już od pierwszych dni życia zaczynają ciężko pracować. Młode pszczoły, czyszczą komórki i karmią larwy, następnie budują plastry, przetwarzają pyłek i strzegą wlotu ula. Ostatnią fazą jest tzw. pszczoła zbieraczka, która rozpoczyna pracę około 21 dnia życia. To właśnie na tym etapie rozwoju pszczoły zaczynają dostarczać do ula pokarm odbierany przez ich młodsze koleżanki z ula.

Od czego zależy płeć pszczoły?

Robotnie mają uwstecznione narządy rozrodcze. Rozmnażanie i składanie jaj to zadanie tylko dla królowych matek. Robotnice i królowa są diploidalne, czyli posiadają dwie kopie każdego chromosomu – tak, jak jest to u ludzi. Natomiast samce pszczół, czyli trutnie są haploidalne, co oznacza, że mają jeden zestaw chromosomów. W przypadku owadów błonkoskrzydłych, do których należą pszczoły, determinacja płci zależy od tego, czy są złożone niezapłodnione jaja (haploidalne) – z takich rozwijają się trutnie, czy jaja zapłodnione (diploidalne), z nich powstaną samice, czyli królowa i robotnice.

Jak powstają nowe pszczele królowe?

Królowa matka powstaje dokładnie z takiego samego jaja jak robotnice. To wygodne rozwiązanie, które pozwala pszczołom, np. w razie nagłej śmierci dotychczasowej królowej, szybko pozyskać nową matkę. Tajemnica jej rozwoju tkwi w pokarmie. Jak wspomnieliśmy – tylko larwa królowej jest karmiona mleczkiem przez cały czas, podczas gdy pozostałe młode dostają mieszankę miodu z mleczkiem. Nie bez przyczyny zatem mleczko pszczele nazywa się w języku angielskim „royal jelly”. To właśnie dzięki temu pokarmowi u przyszłej królowej następuje rozwój jajników, a zahamowany jest rozwój tych części ciała, które są aktywne u pszczoły robotnicy. Ta królowa, która jako pierwsza wyjdzie z jaja, zabija żądłem nienarodzone jeszcze przyszłe matki. W ulu nie ma bowiem miejsca na wielowładztwo – królowa może być tylko jedna! Królowa matka odgrywa nie tylko rolę matki przyszłych pszczół, ale też spoiwa całego roju. Jej utrata może spowodować nawet śmierć całej pszczelej rodziny. Dlatego czasami, aby nie utracić roju, potrzebna jest ingerencja człowieka w rozwój nowego roju. Królowa zaczyna znosić jaja zimą – w styczniu i lutym. W tym czasie zużywane są też zimowe zapasy pożywienia do karmienia młodych i utrzymania ciepła. Kiedy więc wiosną zaczynają się nowe dostawy nektaru, populacja pszczół rośnie dość gwałtownie. Wtedy też dochodzi do podziału pszczelich rodzin, zwanego rojeniem (czytaj więcej: Rojenie się pszczół). To bardzo niebezpieczny proces z punktu widzenia pszczelarza, ponieważ grozi utratą całej rodziny, którą w czasie rojenia robotnice i królowa matka opuszczają w poszukiwaniu nowej siedziby. Pszczelarze podejmują więc wszelkie działania, aby nie dopuścić do naturalnej rójki. Najczęściej izoluje się młode matki oraz usuwa mateczniki i wymienia matki starsze, by zrobić miejsce nowym. Kiedy z kolei już następuje nastrój rojowy, można wykonać np. tzw. odkłady, czyli utworzyć nowe pszczele rodziny przenosząc je do ula odkładowego z ula produkcyjnego i dodać do nich matecznik z nową pszczelą matką.

Aby pszczoły mogły się prawidłowo rozwijać i rozmnażać muszą mieć wystarczającą ilość pokarmu. Dlatego, zakładając pasiekę, pszczelarz musi zadbać, aby powstała ona w miejscu, gdzie jest dużo roślin miododajnych (czytaj więcej: Najpopularniejsze rośliny miododajne). W ten sposób pszczoły będą miały co jeść i będą mogły bezpiecznie przejść cały cykl rozwoju, a pszczelarz zbierze smaczny miód, np. kasztanowy, gryczany, z kwiatów jabłoni, cytryny, siekiernicy, czy ziół, takich jak oregano lub rozmaryn. Nie zapominajmy też, że źródłem miodu (jak bułgarski Velkovmed czy włoski Solmielato) może być spadź z drzew iglastych i liściastych, np. spadź z dębu.

Komentarze (0)

Brak komentarzy w tym momencie.

Nowy komentarz

Produkt dodany do ulubionych

W celu poprawienia jakości usług korzystamy z plików cookies. Pozostając na stronie, wyrażasz zgodę na wykorzystanie tej technologii.